Sony’nin Mart 2026 güncellemesiyle PS4 ve PS5 dijital oyunlarına eklenen 30 günlük lisans doğrulama sistemi, oyun dünyasında dijital mülkiyet tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Sony, Mart 2026 firmware güncellemesiyle birlikte PS4 ve PS5 konsollarındaki dijital oyunlara 30 günlük bir lisans doğrulama süresi ekledi. Bu süre içinde konsol internete bağlanmazsa, yeni satın alınan dijital oyunlar kilitlenebiliyor ve “Lisansı doğrulamak için sunucuya bağlanılamıyor” hatası veriyor. Konu, 24 Nisan’da içerik üreticisi Modded Hardware’in paylaşımıyla gün yüzüne çıktı ve kısa sürede milyonlarca görüntülenmeye ulaştı.
30 Günlük DRM Tam Olarak Ne Anlama Geliyor?
Mart 2026 sistem güncellemesinden sonra PlayStation Store’dan satın alınan dijital oyunlara otomatik olarak 30 günlük bir “geçerlilik süresi” ekleniyor. PS4’te bu süre oyunun bilgi ekranında açıkça görüntülenirken, PS5’te arka planda çalışıyor ve yalnızca süre dolduğunda hata mesajı olarak karşınıza çıkıyor. Konsol bu 30 gün içinde en az bir kez PSN sunucularına bağlanıp lisansı doğrulayamazsa oyun başlatılamıyor.
PlayStation destek biriminin kullanıcılara verdiği yanıtlarda “Mart 2026 güncellemesinden sonra dijital olarak satın alınan tüm oyunlar bu süre sınırından etkileniyor” ifadesi yer aldı. Ayrıca konsolu “birincil (primary)” olarak ayarlamanın bu 30 günlük gereksinimi atlatmadığı da belirtildi.
Hangi Oyunlar Etkileniyor, Hangileri Etkilenmiyor?
Yapılan testlere göre Mart 2026 öncesinde satın alınan dijital oyunlar bu DRM sisteminden etkilenmiyor. Konsol çevrimdışı olsa bile eski oyunlar normal şekilde çalışmaya devam ediyor. Ancak Mart 2026 güncellemesinden sonra satın alınan tüm yeni dijital oyunlar, 30 günlük doğrulama zorunluluğuna tabi tutuluyor.
Fiziksel disk ile sahip olunan oyunlarda ise şu an için böyle bir kısıtlama tespit edilmedi. Bu durum, zaten uzun süredir devam eden “fiziksel mi dijital mi” tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Testler Ne Gösteriyor?
İçerik üreticisi Spawn Wave, PS5 üzerinde CMOS pilini çıkararak dahili saati sıfırladı ve Nisan 2026’da satın aldığı Saint Slayer: Spear of Sacrilege ile Vampire Crawlers oyunlarını başlatmayı denedi. Her iki oyunda da “Bu içerik kullanılamıyor. Lisansınızı doğrulamak için sunucuya bağlanılamıyor” hata mesajıyla karşılaştı. Oyun koruma topluluğu DoesItPlay’in test ekibi de aynı sonuçları PS4 üzerinde doğruladı.
Ensonhaber’in aktardığına göre Hikikomori Media tarafından yapılan testlerde de konsol internetten koparılıp CMOS pili çıkarıldığında, yalnızca Nisan 2026’da dijital satın alınan Wild Arms 4 ve Vampire Crawlers oyunlarının kilitlendiği, Mart 2026 öncesi satın alınan oyunların ise sorunsuz çalıştığı görüldü.
Sony Ne Diyor?
Sony, 29 Nisan 2026 itibarıyla hâlâ resmi bir açıklama yapmadı. Ancak PlayStation destek hattına başvuran kullanıcılar çelişkili yanıtlar aldı. Bir destek temsilcisi “Şu anda oyuncuların dijital satın alımlarını her 30 günde bir yeniden doğrulaması gibi bir zorunluluk bulunmuyor” derken, başka bir destek yanıtında 30 günlük zamanlayıcının kasıtlı olarak tüm yeni satın alımlara uygulandığı belirtildi.
Kotaku’nun DoesItPlay kurucusu Clemens Istel ile yaptığı görüşmede ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Istel, anonim bir kaynaktan aldıkları bilgiye göre DRM katmanının “dolandırıcılık davranışlarını engellemek” amacıyla eklendiğini, ancak kullanıcıların bunu görmemesi veya hissetmemesi gerektiğini aktardı. Istel’e göre ilk lisansın otomatik olarak sınırsız bir ikinci lisansa dönüşmesi planlanıyor, ancak bunun nasıl gerçekleşeceği hâlâ belirsiz.
CMOS Pili Sorunu Neden Bu Kadar Kritik?
CMOS pili, konsolun dahili saatini çalışır durumda tutan küçük bir pildir. Bu pil zamanla ömrünü tamamlar ve bu kaçınılmaz bir durumdur. Pil bittiğinde ve konsol çevrimdışıysa, yeni DRM sistemi lisansı doğrulayamıyor ve dijital oyunlar tamamen erişilemez hale geliyor.
Oyun koruma topluluğu bu duruma “CBOMB” (CMOS Bomb) adını veriyor. 2021’de de benzer bir sorun yaşanmış ve Sony sessizce bir firmware güncellemesiyle sorunu çözmüştü. Ancak şimdi aynı altyapının yeniden aktif hale gelmesi, gelecekte Sony sunucuları kapatıldığında dijital kütüphanelerin tamamen erişilemez olacağı endişesini doğuruyor.
Xbox One Karşılaştırması ve Oyuncu Tepkileri
Oyuncuların büyük çoğunluğu bu durumu 2013’te Xbox One’ın duyurduğu “her zaman çevrimiçi” politikasıyla karşılaştırıyor. Microsoft o dönemde yoğun tepkiler üzerine geri adım atmıştı. Reddit’te bir kullanıcı “Sony’nin Xbox One’a yönelik DRM eleştirilerini kullanıp şimdi aynı yolu izlemesi ikiyüzlülük” yazarken, bir diğeri “Xbox yeterince güçlü bir rakip olmadığında işte böyle oluyor, Sony tüketici karşıtı hale geliyor” yorumunu yaptı.
ShiftDelete.Net’teki kullanıcı yorumlarında da tepkiler sert: “1998’den beri PlayStation kullanıcısıyım. PS6 almamayı ciddi ciddi düşünmeye başladım” diyen bir okuyucu, durumun ciddiyetini özetliyor. Webtekno’nun haberine göre ise konu Türk oyuncu topluluğunda da hızla yayıldı ve “satın aldığımız oyunlar gerçekten bizim mi?” sorusu yeniden gündeme geldi.
Dijital Oyun Sahipliği Tartışması Nereye Gidiyor?
Bu kriz, dijital oyun sahipliği meselesini yeniden ön plana taşıdı. Avrupa’da “Stop Killing Games” vatandaş girişimi 1.294.188 doğrulanmış imzayla Avrupa Komisyonu eşiğini geçti ve artık resmi olarak incelenmesi gereken bir konu haline geldi. Girişimin amacı, yayıncıların satın alınan oyunları daha sonra oynanamaz hale getirmesinin önüne geçmek.
Sony ayrıca İngiltere’de PlayStation Store üzerinden dijital oyun ve eklenti satışlarında tekel konumunu kötüye kullandığı iddiasıyla yaklaşık 2 milyar sterlinlik (yaklaşık 2,7 milyar dolar) bir davayla karşı karşıya. Reuters’a göre dava, yaklaşık 12 milyon İngiltere’li tüketici adına yürütülüyor. Bu DRM krizi, davanın argümanlarını daha da güçlendirebilir.
Dijital oyun satışlarının toplam satışların yüzde 83’ünü oluşturduğu günümüzde, milyonlarca oyuncunun bu kısıtlamadan doğrudan etkilenme potansiyeli bulunuyor.
Oyuncuların Merak Ettiği Konular
Konsolumu her 30 günde bir internete bağlamam yeterli mi?
Evet, mevcut bilgilere göre konsolun 30 gün içinde en az bir kez PSN sunucularına bağlanması lisansı yeniliyor. Bağlantı sağlandığında zamanlayıcı sıfırlanıyor ve oyunlar normal çalışmaya devam ediyor.
Eski dijital oyunlarım risk altında mı?
Hayır. Mart 2026 güncellemesinden önce satın alınan dijital oyunlar bu DRM sisteminden etkilenmiyor. Sorun yalnızca güncellemeden sonra yapılan yeni satın alımları kapsıyor.
Fiziksel oyunlar bu durumdan etkileniyor mu?
Şu ana kadar yapılan testlerde fiziksel disk oyunlarında böyle bir kısıtlama tespit edilmedi. Ancak birçok fiziksel oyun da güncelleme ve ek içerik için internet bağlantısı gerektiriyor.
Sony bu durumu düzeltecek mi?
Sony henüz resmi bir açıklama yapmadı. DoesItPlay’in anonim kaynağına göre DRM kasıtlı olarak eklendi, ancak kullanıcıların bunu fark etmemesi gerekiyordu. 2021’deki benzer CMOS sorununun sessizce düzeltilmesi, Sony’nin bu sefer de sessizce güncelleme yapabileceğine işaret ediyor, ancak bu kesin değil.
İnternet erişimim kısıtlıysa ne yapabilirim?
Uzak bölgelerde yaşayan, askerlik görevi yapan veya uzun süreli seyahatte olan oyuncular için bu kısıtlama ciddi bir sorun oluşturuyor. Şu an için tek çözüm, 30 günlük süre dolmadan önce kısa bir internet bağlantısı sağlamak. Mobil hotspot bile bu doğrulamayı yapabilir, ancak her koşulda mümkün olmayabilir.
Sonuç: Sessizlik En Kötü Strateji
Sony’nin bu konudaki sessizliği, durumu her geçen gün daha da kötüleştiriyor. PlayStation destek biriminin çelişkili yanıtları güvensizliği artırırken, bağımsız testler DRM sisteminin gerçek olduğunu ve oyunları fiilen kilitlediğini ortaya koyuyor. Avrupa’daki dijital haklar tartışmaları ve İngiltere’deki milyar dolarlık dava göz önüne alındığında, Sony’nin bu konuda net bir açıklama yapması artık kaçınılmaz görünüyor.
Gelişmeleri yakından takip etmeye devam edeceğiz. PlayStation ekosistemiyle ilgili güncel haberler için Sony’nin PS5 fiyat zammı kararını da inceleyebilirsiniz.
